Waar is de burgerparticipatie in Eijsden-Margraten?
Iedereen is er inmiddels van doordrongen dat we in dit land een geweldig tekort aan woningen hebben, er moet worden gebouwd. B&W van de Gemeente Eijsden-Margraten heeft grote ambities op dit vlak, er moeten in de hele gemeente maar liefst 1400 nieuwe woningen worden gebouwd. Deze plannen en voornemens roepen veel discussie op, enerzijds over de noodzaak van deze aantallen, anderzijds over de aangewezen locaties. Over de noodzaak van de geplande aantallen moeten anderen zich maar uitspreken. Waar het gaat om de keuze van locaties zou er een zorgvuldige afweging van belangen moeten plaatsvinden. Bij een eenzijdige focus op de noodzaak tot woningbouw, kan het zijn dat we aan andere belangen en waarden onomkeerbare schade toebrengen.
| Zo wordt het gebied grenzend aan de Koningswinkel en de Trichterweg genoemd als mogelijke locatie voor 120 woningen. Er zou een genuanceerde afweging moeten plaatsvinden in hoeverre een dergelijke locatie passend is bij de overige belangen van de Gemeente, van haar burgers en van alle andere betrokkenen. Het gebied tussen de bebouwde kom van Margraten en de Amerikaanse Begraafplaats is uit een oogpunt van piëteit en respect nogal problematisch. Het is de vraag of je zomaar een deel van een gebied moet willen volbouwen dat door het Rijk, de Provincie èn de Gemeente Margraten met zwaarwegende morele overwegingen tachtig jaar lang zoveel mogelijk gevrijwaard is van ontluisterende bebouwing.
|
En dus Burgerparticipatie
Gelukkig heeft de Gemeente Eijsden-Margraten een Participatieverordening die sinds 1 oktober 2022 van kracht is. Deze verordening regelt ieders rol in situaties waarin het gemeentebestuur de burger wèl of juist niet betrekt in het denken over beleidsvoornemens:
2022-10-01 Participatieverordening Eijsden-Margraten (DOWNLOAD)
Het gaat in deze verordening om alle soorten van samenwerkingsrelaties tussen de gemeentelijke overheid en de burger, niet alleen om “Inwonersparticipatie”, ook bijvoorbeeld om “Overheidsparticipatie”, de manier waarop het bestuur publieksinitiatieven ondersteunt.
Bij de Begripsomschrijvingen in artikel 2. (b) wordt de definitie gegeven:
“Inwonersparticipatie: het op initiatief van de gemeente betrekken van inwoners, organisaties, bedrijven of andere belanghebbenden bij de
voorbereiding, uitvoering en evaluatie van beleid en plannen.”
|
Het gaat, zo zien we in artikel 3. lid 1. om een belangrijke zaak:
“Deze verordening heeft als doel de kwaliteit van lokale democratische processen te vergroten, de relatie tussen gemeente en inwoners te versterken en helderheid te scheppen over proces en rolverdeling.”
En dat alles vanuit zeer steekhoudende motieven, blijkt in artikel 3. lid 2.:
“Inwonersparticipatie en/of inspraak wordt toegepast wanneer het te verwachten is dat er belanghebbenden zijn die in aanzienlijke mate
geraakt zullen worden door het betreffende beleid of besluit, ofwel wanneer te verwachten is dat betrokken inwoners of experts over
relevante ervaringskennis of inzichten beschikken die bruikbaar zijn bij de ontwikkeling van het beleid of besluit, ofwel wanneer te verwachten
is dat betrokken inwoners of experts over relevante ervaringskennis of inzichten beschikken die bruikbaar zijn bij de ontwikkeling van het beleid
of besluit.”
Alle reden dus om de burgers te betrekken in de afwegingsprocessen voorafgaand aan de keuze van bouwlocaties en, indien dat nodig is, bij de wijziging van bestemmingsplannen. Al helemaal als het gaat om een grootschalige ingreep in een gebied waar zwaarwegende historische sentimenten aan de orde zijn zoals rond de Amerikaanse Begraafplaats.
|
Maar helaas
Herhaalde pogingen om hierover als vereniging “Landschap van Respect” met de Burgemeester in gesprek te komen liepen op niks uit. Aanvankelijk werd er niet gereageerd op mails, daarna werden een paar ambtenaren naar voren geschoven en tot slot, op 22 juli 2024, was de verantwoordelijke wethouder (de Portefeuillehouder) bereid het gesprek aan te gaan. Hij had geen boodschap aan andere sentimenten dan “de drang tot bouwen” en liet ons weten dat de Gemeenteraad had besloten om geen burgerparticipatie toe te passen waar het gaat om de locatie-planning van woningbouwprojecten. Aangezien het om een besluit met grote impact voor alle betrokkenen gaat, is het de moeite waard om de motivatie daarbij te kennen. Artikel 4.1. van de Participatieverordening zegt:
|
“Het bestuursorgaan stelt bij de start van een proces voor de vaststelling van een visie, beleid, plan, programma of project allereerst vast of
inwonersparticipatie wordt toegepast. Als er geen inwonersparticipatie wordt toegepast bij een visie, beleid, plan, programma of project wordt altijd toegelicht waarom er geen inwonersparticipatie plaatsvindt. Wanneer inwonersparticipatie wel wordt toegepast, neemt …… etc. ………” En dus zouden we over dat besluit willen beschikken. In de openbare documenten van de Gemeente Eijsden-Margraten konden we het genoemde besluit niet vinden en daarom werd de vraag onder verwijzing naar de Wet open overheid (Woo) neergelegd bij B&W:
|
2024-08-22 Woo-verzoek Burgerparticipatie (DOWNLOAD)
Zoals gezegd, het gaat om een besluit met aanzienlijke consequenties voor iedereen die te maken krijgt met een bouwlocatie in zijn leefomgeving. Wanneer gemeentebesturen dergelijk besluiten nemen, zouden daaraan zwaarwegende argumenten ten grondslag moeten liggen. Het resultaat was teleurstellend:
|
2024-09-19 Besluit Woo Z 24 252829 900003 (DOWNLOAD)
Het Woo-verzoek werd afgewezen “omdat de informatie waar u om vraagt reeds openbaar is”. Om ons terwille te zijn werd verwezen naar de geluidsopnames van de Raadsvergaderingen van 20 februari en 3 juli 2024, daar zouden wij het antwoord op onze vragen kunnen vinden.
Gekker moet het niet worden, we werden met het spreekwoordelijke kluitje in het riet gestuurd. De Algemene wet bestuursrecht (Awb) is daar in Artikel 1:3 heel duidelijk over:
“1. Onder besluit wordt verstaan: een schriftelijke beslissing van een bestuursorgaan, inhoudende een publiekrechtelijke rechtshandeling.
2. Onder beschikking wordt verstaan: een besluit dat niet van algemene strekking is, met inbegrip van de afwijzing van een aanvraag daarvan.
3. ……… etc. …………..”
|
En dus werd er een bezwaarschrift ingediend:
2024-10-17 Bezwaar tegen besluit Z24252829900003 (DOWNLOAD)
In het bezwaarschrift werd de vraag herhaald met het verzoek om recht te doen aan het gestelde in het Woo-verzoek. Stuur ons dat besluit of laat ons weten dat een dergelijk besluit helemaal niet bestaat.
Het college van B&W besloot het bezwaarschrift voor te leggen aan de “Intergemeentelijke Adviescommissie Bezwaarschriften”. Deze commissie hoort bezwaarmakers (hier: Landschap van Respect) en adviseert B&W over de te nemen beslissing. De hoorzitting vindt op 14 januari 2025 plaats, tot tien dagen van tevoren kunnen de partijen zienswijzen inbrengen. De Burgemeester van Eijsden-Margraten heeft van deze mogelijkheid gebruik gemaakt:
|
2025-01-02 Verweerschrift B&W (DOWNLOAD)
In zijn verweerschrift geeft de Burgemeester aan:
“Het college merkt op dat er geen schriftelijk besluit over wel of niet toepassen van inwonersparticipatie is genomen. Dit betekent dat het Woo- verzoek hiertoe niet kan worden ingewilligd.”
Op ons verzoek om documenten die in het besluitvormingsproces geleid hebben tot het wel of niet toepassen van inwonerparticipatie werd in het besluit van 19 september 2024 verwezen naar geluidsopnamen van raadsvergaderingen. Kennelijk geldt hier de constatering dat er geen ondersteunende documenten (geen op schrift gestelde stellingnamen) zijn.
|
CONCLUSIE
De conclusie is helder: de wethouder heeft zich in het overleg met vertegenwoordigers van Landschap van Respect op 22 juli 2024 vergist. De gemeenteraad heeft niks besloten.
En dus zijn we terug bij het gestelde in Artikel 4.1. van de Participatieverordening gemeente Eijsden-Margraten: er komt een plan waarin de Portefeuillehouder (B&W) aangeeft op welke wijze de inwonersparticipatie wordt toegepast.
Zoals hiervoor al gemeld: herhaalde pogingen om hierover als vereniging “Landschap van Respect” met de Burgemeester in gesprek te komen over de toekomst van het gebied liepen op niks uit. We hadden gehoopt op “Overheidsparticipatie” bij dit publieksinitiatief (zie artikel 2. onder (c) van de Participatieverordening) maar kennelijk is B&W van Eijsden-Margraten daar nog niet aan toe.
WOO-verzoek burgerparticipatie, het traject:
2024-08-22 Woo-verzoek Burgerparticipatie
2024-09-19 Besluit Woo Z 24 252829 900003
2024-10-17 Bezwaar tegen besluit Z24252829900003
2025-01-02 Verweerschrift B&W
Ondersteunende documenten:
Participatieverordening Eijsden-Margraten
Provinciaal besluit Tractaatbegrenzing 1949
Tractaat 1970
Begrenzing bebouwing Margraten huidige situatie